Κύστεις Παγκρέατος

Η κύστη είναι μια αλλοίωση  με στρογγυλό τοίχωμα και υγρό περιεχόμενο.

Είναι σημαντικό να διακρίνονται οι ψευδοκύστεις από τις αληθείς νεοπλασματικές κύστεις. Οι ψευδοκύστεις δημιουργούνται στην οξεία παγκρεατίτιδα και δεν έχουν τοίχωμα από κύτταρα αλλά είναι φλεγμονώδεις συλλογές που περιβάλλονται από μια ινώδη κάψα.

Οι νεοπλασματικές κύστεις περιβάλλονται από κυτταρικό τοίχωμα (επιθήλιο) και περιέχουν ορώδες (λεπτόρρευστο) ή βλεννώδες υγρό. Οι κυριότεροι τύποι επιθηλιακών κύστεων είναι:

  • Ορώδες κυσταδένωμα (Serous Cystic Neoplasm, SCN)
  • Βλεννώδες κυσταδένωμα (Mucinous Cystic Neoplasm, MCN)
  • Ενδοπορικό Θηλώδες Βλεννώδες Νεόπλασμα (Intraductal Papillary Mucinous Neoplasm , IPMN) Διακρίνονται σε IPMN του κύριου παγκρεατικού πόρου (Main Duct IPMN, MDIPMN) και σε IPMN των κλάδων του πόρου (Branch Duct IPMN, BDIPMN).
Delimiter
 Είναι η κύστη καρκίνος; 

Με την διαδεδομένη χρήση της αξονικής και της μαγνητικής τομογραφίας οι κύστεις του παγκρέατος ανακαλύπτονται όλο και συχνότερα προκαλώντας ανησυχία στους ασθενείς.  Οι εξετάσεις μπορεί να έχουν γίνει για λόγους που να σχετίζονται με το πάγκρεας ή οι κύστεις μπορεί να αποτελούν τυχαίο εύρημα σε διερεύνηση για άλλες παθήσεις. Το ερώτημα που τίθεται πάντα είναι αν μια κύστη είναι κακοήθης ή όχι.

Οι ορώδεις κύστεις και η πλειοψηφία των βλεννωδών νεοπλασμάτων είναι καλοήθεις. Όμως οι βλεννώδεις κύστεις (MCN, IPMN) μπορεί να έχουν κάποια μορφολογικά και κλινικά χαρακτηριστικά που τις καθιστούν ύποπτες να εξελιχθούν σε καρκίνο του παγκρέατος. Σε αυτά περιλαμβάνονται η ανατομική τους θέση, το μέγεθος και η μεταβολή τους στο χρόνο, αλλοιώσεις που αναπτύσσονται στο τοίχωμα, συμπτώματα που προκαλούν κ.α

Delimiter
 Ποιες εξετάσεις χρειάζονται όταν βρεθεί μια κύστη παγκρέατος; 

Για την διάγνωση και παρακολούθηση η εξέταση εκλογής είναι η Μαγνητική Τομογραφία (MRI) παγκρέατος με Χολλαγειο-Παγκρεατογραφία (MRCP) λόγω της διακριτικής ικανότητας εντόπισης της κύστης σε σχέση με τους παγκρεατικούς πόρους και της έλλειψης ακτινοβολίας. Το Ενδοσκοπικό Υπερηχογράφημα (EUS) είναι σε θέση να απεικονίσει λεπτομερέστερα τα χαρακτηριστικά του τοιχώματος, να επιβεβαιώσει τη μορφή του περιεχομένου της κύστης και να πάρει υλικό για κυτταρολογική και βιοχημική εξέταση. Η Αξονική Τομογραφία (CTπαγκρέατος είναι απαραίτητη για  ύποπτες βλάβες για τις οποίες σχεδιάζεται παγκρεατεκτομή.

Delimiter
 Ποια είναι η θεραπεία; 

Η θεραπεία των κύστεων του παγκρέατος καθορίζεται από τον κίνδυνο εξαλλαγής ή παρουσίας κακοήθειας και από την παρουσία συμπτωμάτων. Ασθενείς που αντιμετωπίζονται συντηρητικά πρέπει να παρακολουθούνται για όσο καιρό θα είναι πιθανοί υποψήφιοι για χειρουργείο.

Το Ορώδες Κυσταδένωμα (SCN) αντιμετωπίζεται συντηρητικά. Ενδείξεις χειρουργικής θεραπείας αποτελούν:

  • Αμφιβολία της διάγνωσης
  • Συμπωματικά SCN

Το Βλεννώδες Κυσταδένωμα (MCN) εμφανίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε νέες γυναίκες στο σώμα ή την ουρά του παγκρέατος. Η παγκρεατεκτομή ενδείκνυται στις εξής περιπτώσεις

  • MCN μεγέθους 4 εκατοστών και άνω λόγω το αθροιστικού κινδύνου εξαλλαγής κατά τη διάρκεια της ζωής
  • Σε παρουσία όζων στο τοίχωμα και σε συμπωματικά MCN ανεξαρτήτως μεγέθους

Η περίπτωση των IPMN είναι σχετικά πιο περίπλοκη. Αποτελούν συχνότερο εύρημα σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, με κλινική συμπεριφορά που ποικίλει μεταξύ ασυμπτωματικής καλοήθειας και διηθητικού καρκίνου. Η διεθνής εμπειρία και τα στοιχεία των κλινικών μελετών στην αντιμετώπιση των IPMN αυξάνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια.

  • Τα MDIPMN έχουν αυξημένο κίνδυνο κακοήθους συμπεριφοράς και γενικά συνιστάται η χειρουργική θεραπεία τους.
  • Σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές Κατευθυντήριες Οδηγίες του 2018 καθορίζονται σχετικές και απόλυτες ενδείξεις χειρουργικής εκτομής των BDIPMN
  • Μέγεθος >4 εκατοστά
  • Αύξηση στο μέγεθος >5χιλιοστά εντός ενός έτους
  • Παρουσία όζου μεγέθους <5 χιλιοστά
  • Διάταση του κύριου παγκρεατικού πόρου 5-9 χιλιοστά
  • Παγκρεατίτιδα που οφείλεται σε IPMN
  • Νέα εμφάνιση Σακχαρώδους Διαβήτη επί παρουσίας IPMN
  • Βιοψία θετική για κακοήθεια ή υψηλόβαθμη δυσπλασία
  • Αποφρακτικός Ίκτερος από την κύστη
  • Παρουσία συμπαγούς μάζας
  • Διάταση παγκρεατικού πόρου 10 χιλιοστά και πάνω

Δείτε επίσης